- A Real Academia de Farmacia de Galicia homenaxeou a científica galega, falecida en maio, pioneira no estudo dos solos e dos efectos dos incendios forestais sobre os ecosistemas.
Antes de que os solos ocupasen un lugar central no estudo dos ecosistemas, Tarsy Carballas xa convertera a terra en obxecto de investigación científica. Farmacéutica de formación e pioneira no estudo dos solos e dos efectos dos incendios forestais, a científica galega dedicou máis de seis décadas a comprender que acontece baixo os nosos pés e como responde a natureza ao lume. A Real Academia de Farmacia de Galicia quixo renderlle homenaxe tras o seu falecemento, o pasado mes de maio, recoñecendo unha traxectoria que contribuíu a situar Galicia no mapa da investigación sobre os ecosistemas e a súa recuperación.
A Real Academia de Farmacia de Galicia lembrou este martes, día 6, en Santiago de Compostela, a traxectoria da investigadora, falecida o pasado mes de maio, nunha Solemne Sesión Necrolóxica celebrada no antigo Hospital de San Roque. Unha homenaxe a unha muller, farmacéutica de formación, que foi unha das grandes especialistas españolas no estudo dos solos.
A sesión serviu para percorrer distintas etapas da súa vida e do seu traballo. O académico de número Manuel Puga Pereira abriu a quenda de intervencións con «Tarsy Carballas: unha aproximación á súa biografía». A continuación, o académico de número emérito Francisco Díaz-Fierros Viqueira abordou a súa traxectoria científica a través de «Tarsy Carballas: a fidelidade a un proxecto». O último dos relatores, Serafín Jesús González Prieto, vicedirector da Misión Biolóxica de Galicia do CSIC e presidente da Sociedade Galega de Historia Natural, repasou a súa relación co Consello Superior de Investigacións Científicas baixo o título «Tarsy Carballas no CSIC: un legado inesquecible».
O presidente da Real Academia de Farmacia de Galicia, Ángel Concheiro, destacou durante a clausura da sesión necrolóxica en memoria da científica a relevancia da súa traxectoria científica e humana. «Tarsy Carballas deixa un legado de enorme valor e, ao mesmo tempo, un exemplo de compromiso coa investigación, co coñecemento e coa sociedade. Desde a Real Academia de Farmacia de Galicia queremos manter viva a súa memoria e recoñecer a profunda pegada que deixou na ciencia e en todas as persoas que tiveron a oportunidade de compartir con ela a súa traxectoria», sinalou.
Da Farmacia á terra
Tarsy Carballas licenciouse en Farmacia en Santiago de Compostela en 1958 e completou a súa formación con estudos de Química. A súa tese de doutoramento, realizada nos laboratorios de Edafoloxía do Instituto de Investigacións Agrobiolóxicas de Galicia, levouna cara a un campo que acabaría marcando toda a súa traxectoria: o estudo dos solos.
Desde a súa incorporación ao CSIC, desenvolveu unha extensa carreira dedicada a investigar a xénese, clasificación e cartografía dos solos das zonas húmidas de España. Participou na elaboración de importantes mapas de solos e, co tempo, orientou boa parte da súa investigación cara a un dos grandes problemas ambientais de Galicia: os incendios forestais.
A partir dos anos oitenta comezou a estudar os efectos dos incendios sobre os solos. A súa investigación foi máis alá da análise dos danos inmediatos: estudou como o lume modificaba as súas propiedades físicas, químicas e biolóxicas e, sobre todo, como evolucionaban esas alteracións despois do incendio.
A través de incendios reais e experimentais, Carballas investigou os procesos de degradación e recuperación do solo, tratando de responder a unha cuestión fundamental: que acontece co solo despois do lume e como pode recuperarse.
Durante máis de medio século de actividade científica, Carballas liderou numerosos proxectos de investigación, publicou libros, capítulos e máis de 200 artigos científicos, e dirixiu teses e traballos de investigación. Entre 1994 e 2004 foi directora do Instituto de Investigacións Agrobiolóxicas de Galicia (IIA-CSIC).
A súa traxectoria recibiu diversos recoñecementos, entre eles a Medalla Castelao e o Premio María Josefa Wonenburger.
Primeira muller numeraria da RAFG
Pero o seu legado científico tamén ten unha dimensión institucional. En 2004 converteuse na primeira muller académica numeraria da Real Academia de Farmacia de Galicia, onde posteriormente pasou a ser académica emérita.
O seu discurso de ingreso, «A materia orgánica do solo e o cambio climático global», resume dalgún xeito o percorrido de toda a súa carreira: unha formación en Farmacia que acabou conducíndoa ao estudo da materia orgánica, dos solos, dos ecosistemas e dos procesos de recuperación tras os incendios.
